İptal Kararı Verilmesi Halinde Sürecin İşleyişi

İPTAL KARARI VERİLMESİ HALİNDE SÜRECİN İŞLEYİŞİ

İptali talep edilen kanun, hangi değişikliğe neden olmuşsa iptal kararı yürürlüğe girinceye kadar uygulanır ve o ana kadar yürürlüğüne son verdiği bir kanun veya kanun hükmünde kararname varsa, Yüksek Mahkeme tarafından kanunun iptal edilmesi ile tekrar yürürlüğe giremez.

İptal edilen kanunla ilgili gerekçeli karar yayımlanıncaya kadar, iptal edilen kanunla kazanılan haklar ve meydana gelen değişiklikler korunur, kayıplarvarsa yeni bir kanun çıkarılmadıkça eski hale dönmez ve iptal edilen kanun veya kanun hükmünde kararname de tekrar yürürlük kazanmaz. Çünkü Anayasa m.153/2’ye göre, Yüksek Mahkeme kanun koyucu gibi hareket etmek suretiyle yeni bir uygulamaya yol açacak şekilde karar veremez.

Anayasa Mahkemesi, ortaya çıkabilecek hukuki boşluğun veya karışıklığın önüne geçebilmek amacıyla verdiği iptal kararının yürürlüğe giriş tarihini ayrıca kararlaştırabilir. Bu süre, iptal hükmünün Resmi Gazete’de yayımı tarihinden itibaren bir yılı geçemez.

Anayasa Mahkemesi, iptali talep edilen kanunla ilgili yerindelik, yani bir hiyerarşik üst gibi kanunun çıkarılmasının isabetli olup olmadığı incelemesi yapamaz. Yüksek Mahkeme, “kuvvetler ayrılığı” ilkesi çerçevesinde hukukilik denetimi yapar.

Yüksek Mahkeme; Anayasaya, bağlı olduğumuz uluslararası sözleşmeler ile hukukun evrensel ilke ve esaslarına aykırı olduğunu tespit ettiği kanunu iptal eder ve bu karar kesin olup herkesi bağlar. Ancak bu iptal kararı geriye yürümez, yani iptal edilen kanunun uygulandığı dönemde gerçekleşen tasarruf ve sonuçları hukuka aykırı duruma getirmez. Bu kural, Anayasa m.153’ün emridir.

Yüksek Mahkeme, iptal kararının Resmi Gazete’de yayımlandığında derhal yürürlüğe girmesiyle ortaya çıkabilecek hukuki boşluğu dikkate alıp, yürürlük tarihini en geç bir yıla kadar erteleyebilir. Çünkü Anayasa Mahkemesi, kanun koyucu gibi davranamaz. Yasama ve yürütme organları, iptal kararının yayımlanıp yürürlüğe girmesi ile ortaya çıkabilecek sorunları ve mağduriyetleri giderebilecek yasal ve idari tedbirler almalıdır.

Yorum Ekleyin

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.